ในยุคอุตสาหกรรม 4.0 การดึงข้อมูลจากเครื่องจักรเก่า (Legacy Machines) มักเป็นเรื่องยาก เพราะเครื่องจักรเหล่านี้ไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เชื่อมต่อเครือข่าย หรือใช้ Protocol สมัยใหม่ บทความนี้จะแนะนำเทคนิคการติดตั้ง OPC UA Server แบบ Non-Intrusive ซึ่งเป็นวิธีที่ไม่ส่งผลกระทบต่อการทำงานเดิมของเครื่องจักร
Non-Intrusive คืออะไร? ทำไมต้องใช้กับเครื่องจักรเก่า?
การติดตั้งแบบ Non-Intrusive คือการดึงข้อมูลโดย "ไม่แก้ไขโปรแกรมเดิม (PLC Logic)" และ "ไม่เปลี่ยนอุปกรณ์หลัก" ของเครื่องจักร วิธีนี้ช่วยลดความเสี่ยงที่เครื่องจักรจะหยุดทำงาน (Downtime) หรือเกิดข้อผิดพลาดจากการไล่เช็คสายไฟใหม่
เทคนิคยอดนิยมในการดึงข้อมูล
- Sensor Overlay: ติดตั้งเซนเซอร์ภายนอกเพิ่มเติม เช่น Current Sensor หรือ Vibration Sensor เพื่อดูสถานะเครื่อง
- Protocol Conversion via Gateway: ใช้ IoT Gateway ที่รองรับ Protocol เก่า (เช่น Modbus RTU, MPI, PPI) แปลงเป็น OPC UA
- Network Sniffing: ดักจับข้อมูลผ่านพอร์ตสื่อสารที่ว่างอยู่
ขั้นตอนการติดตั้ง OPC UA Server เบื้องต้น
- Identify Data Source: ตรวจสอบว่าเครื่องจักรเก่าใช้การสื่อสารแบบใด (Serial RS232/485 หรือ Ethernet รุ่นเก่า)
- Hardware Selection: เลือกใช้ IIoT Gateway ที่รองรับ OPC UA Server ในตัว (เช่น Siemens IOT2050, Advantech, หรือ Raspberry Pi ติดตั้ง Node-RED)
- Mapping Data: กำหนด Tag ข้อมูลจากเครื่องจักรให้ตรงกับมาตรฐาน OPC UA Address Space
- Security Configuration: ตั้งค่าความปลอดภัย เช่น User Authentication และ Certificate Encryption
Key Success: การเลือกใช้มาตรฐาน OPC UA ช่วยให้ข้อมูลจากเครื่องจักรเก่าสามารถเชื่อมต่อกับซอฟต์แวร์สมัยใหม่ เช่น SCADA, ERP หรือระบบ Cloud ได้ทันทีโดยไม่ต้องผ่านตัวกลางที่ซับซ้อน
สรุป
การทำ Non-Intrusive OPC UA คือทางลัดที่คุ้มค่าที่สุดในการทำ Digital Transformation สำหรับโรงงานที่มีเครื่องจักรเก่า ช่วยให้คุณเห็นประสิทธิภาพการผลิต (OEE) ได้แบบ Real-time โดยไม่ต้องลงทุนซื้อเครื่องจักรใหม่ราคาหลักล้าน
OPC UA, Smart Factory, IIoT, Industrial Automation
