ในยุคที่ Industry 4.0 เข้ามามีบทบาทสำคัญ การเปลี่ยนผ่านเครื่องจักรเก่าให้สามารถสื่อสารผ่านโปรโตคอล OPC UA เป็นกุญแจสำคัญในการทำ Data Analytics แต่ก่อนจะเริ่มโปรเจกต์ การประเมินความพร้อม (Assessment) คือขั้นตอนที่คุณข้ามไม่ได้เพื่อลดงบประมาณที่บานปลาย
1. ตรวจสอบ Physical Port และการเชื่อมต่อทางกายภาพ
เครื่องจักรหรือ PLC รุ่นเก่า (Legacy Systems) มักไม่มีพอร์ต Ethernet มาให้ในตัว สิ่งที่คุณต้องมองหาคือ:
- Serial Ports: เช่น RS-232, RS-485 หรือ RS-422 ซึ่งต้องใช้ Serial-to-Ethernet Converter
- Proprietary Bus: เช่น DH+, PROFIBUS หรือ CC-Link ที่อาจต้องใช้ Gateway เฉพาะทาง
2. ตรวจสอบ Protocol Support (ภาษาที่เครื่องจักรพูด)
ถึงแม้จะมีพอร์ตเชื่อมต่อ แต่ถ้า Software ภายในไม่รองรับการดึงข้อมูล การเชื่อมต่อ OPC UA ก็ทำได้ยาก เครื่องรุ่นเก่ามักสื่อสารด้วย:
- Modbus RTU/TCP: เป็นโปรโตคอลมาตรฐานที่แปลงเป็น OPC UA ได้ง่ายที่สุด
- Vendor Specific: เช่น MELSEC (Mitsubishi), FINS (Omron) หรือ Step 7 (Siemens)
3. การเช็ค Memory Map และ Data Tags
ความพร้อมที่สำคัญที่สุดคือ "เราจะดึงค่าอะไรออกมา?" คุณต้องตรวจสอบว่ามีเอกสาร Address List หรือ Register Map หรือไม่ หากไม่มีเอกสารส่วนนี้ วิศวกรอาจต้องทำ Reverse Engineering ซึ่งใช้เวลานานและมีความเสี่ยง
💡 Tip: หาก PLC รุ่นเก่าถูกล็อครหัสผ่าน (Password Protected) และไม่มีไฟล์โปรเจกต์ต้นฉบับ การเชื่อมต่อ OPC UA แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในเชิงซอฟต์แวร์
4. ประเมินการใช้ Hardware Gateway vs Software Server
การตัดสินใจเลือกวิธีเชื่อมต่อมี 2 แนวทางหลัก:
| วิธีเชื่อมต่อ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| IoT Gateway (Hardware) | ทนทานต่อสภาพแวดล้อมโรงงาน, ติดตั้งง่าย | รองรับจำนวน Tag จำกัด |
| OPC Server (Software) | จัดการข้อมูลปริมาณมากได้ดี (เช่น Kepware) | ต้องใช้ PC/Server ในการรันระบบ |
สรุป
การประเมินความพร้อมของ CNC และ PLC รุ่นเก่า ไม่ใช่แค่เรื่องของการเสียบสาย แต่คือการทำความเข้าใจข้อจำกัดของเทคโนโลยีในอดีต หากคุณประเมินทั้ง 4 ข้อนี้อย่างครบถ้วน การทำ OPC UA Integration จะเป็นเรื่องที่ราบรื่นและคุ้มค่ากับการลงทุนอย่างแน่นอน
การประเมิน CNC, การเชื่อมต่อ PLC, OPC UA เบื้องต้น, อุตสาหกรรม 4.0
